کاهش مصرف آب و افزایش محصول با سامانه آبیاری زیرسطحی

ابراهیمی پور، کارشناس سامانه‌های نوین آبیاری در نشست کارشناسی با اشاره به ضرورت اجرای سامانه‌های نوین آبیاری، گفت: تغییرات اقلیمی و محدودیت‌های منابع آبی از چالش‌های جهانی است و کشور ما هم که در منطقه گرم و خشک قرار دارد و میزان بارندگی در آن کم و میزان تبخیر آب بالاست، بیش از ۹۰ درصد از تولیدات محصولات کشاورزی از اراضی آبی است که عمدتا از منابع آب زیرزمینی استفاده می‌شود بنابراین تولید کشاورزی ما به شدت وابسته به منابع آبی است و ضرورت دارد با استفاده از فناوری‌های جدید، راندمان و بهره وری آب در بخش کشاورزی افزایش پیدا بکند.
وی افزود: اجرای سامانه‌های نوین آبیاری از روش‌های رایج در کشور ما و جهان برای افزایش راندمان آبیاری و بهره وری آب کشاورزی است که این سامانه‌های نوین آبیاری انواع مختلفی دارند و به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند، سامانه آبیاری موضعی، سامانه‌های آبیاری بارانی و سامانه‌های آبیاری کم فشار، سامانه‌های آبیاری موضعی که انواع مختلفی دارد بیشترین راندمان را در بین این سامانه‌ها دارد و عمدتا در محصولات باغی و گیاهان با کشت ردیفی استفاده می‌شود، گروه بعدی سامانه‌های آبیاری بارانی هست که این سامانه‌ها راندمان کمتری از آبیاری موضعی دارند و در محصولات با کشت متراکم استفاده می‌شود.
ابراهیمی پور ادامه داد: آبیاری زیرسطحی یکی از روش‌های آبیاری موضعی هست که بیشترین راندمان را در بین این سامانه‌ها دارد که نمونه اولیه آن آبیاری کوزه‌ای بوده که ظروف سفالی را آب کرده و در کنار درخت مدفون می‌کردند آب به تدریج نشت می‌کرد و در اختیار ریشه گیاه قرار می‌گرفت و صرفه جویی قابل توجهی در آبیاری می‌شد این روش در مناطق کویری و گرم و خشک استفاده می‌شد با توسعه فناوری تکامل پیدا کرد و به شکل سامانه آبیاری امروزی درامد، مزیت ابیاری زیرسطحی به دلیل اینکه کلیه لوله و اتصالات آبیاری در زیر خاک هست، روان آب و تبخیر آب را ندارد که باعث صرفه جویی قابل ملاحظه‌ای در مصرف آب می‌گردد، این باعث افزایش عملکرد محصول می‌شود در نهایت ما صرفه جویی در مصرف اب و افزایش عملکرد محصول و گیاه را داریم که این دو عامل اصلی در بحث امنیت غذایی است.
این کارشناس سامانه‌های نوین آبیاری، گفت: سامانه آبیاری موضعی زیرسطحی که در محصولات باغی استفاده می‌شود این سیستم در سطح کشور اجرا شده عمدتا در سطح باغات پسته (بادام) از این جهت که این محصول ارزش اقتصادی بالایی دارد و در مناطقی است که با کمبود آب مواجه هستند همچنین در اجرای سامانه آبیاری قطره‌ای زیرسطحی یکسری از استان‌های کشور پیشرو بودند با توجه به اقلیم و نوع محصول از جمله کرمان، خراسان رضوی، یزد، سمنان و قزوین که اثربخشی خوبی داشته است.
ابراهیمی پور تصریح کرد: بر اساس نتایج تحقیقات علمی و کار‌هایی که در کشور انجام شده با اجرای این سامانه ها حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد در مصرف آب صرفه جویی حاصل شده و کاهش مصرف اب داشتیم و ۱/۵ تا ۲ برابر افزایش محصول بوده که بهره وری بیش از ۲ برابر در این سامانه‌ها در تولید محصول داشتیم، علاوه بر ان با ابیاری زیرسطحی کاهش ۲۵ تا ۳۰ درصدی مصرف نهاده‌ها را دارند.
وی تاکید کرد: یکی از مشکلات اجرای آبیاری زیر سطحی و عدم ترغیب کشاورزان به ان، هزینه‌های مالی اولیه اجرای این سامانه است که هزینه اولیه بالاست و نیاز است که در این موضوع حمایت‌های بیشتری صورت بگیرد با توجه به اهمیت و ضرورت مدیریت مصرف آب، اجرای این روش‌ها در کشور ما و در جهان رو به گسترش است و در آینده اجتناب ناپذیر است و چاره‌ای نیست که کشاورزی باید به سمت اجرای این سامانه‌ها برود، اجرای سامانه‌های نوین ابیاری در قانون برنامه هفتم دیده شده و به عنوان یک الزام هست که باید انجام بشود.