سرما» تهدیدی برای قطب کشاورزی زمستانی ایران

گروه استان‌ها: جنوب کرمان، یکی از مهم‌ترین مناطق کشاورزی ایران، به دلیل شرایط آب‌وهوایی مساعد در فصل زمستان، همواره قطب تولید محصولات کشاورزی زمستانی کشور بوده است؛ اما کاهش شدید دما و وقوع یخبندان در روزهای اخیر، خطر سرمازدگی گسترده محصولات کشاورزی این منطقه را به همراه داشته و زنگ خطر جدی برای معیشت کشاورزان و تأمین محصولات تازه در کشور به صدا درآورده است.

تغییرات آب‌وهوایی اخیر

بر اساس اعلام اداره کل هواشناسی استان کرمان، دمای هوا در مناطق جنوبی این استان به شکل بی‌سابقه‌ای کاهش یافته و پیش‌بینی می‌شود این روند تا پایان هفته ادامه داشته باشد.

یخبندان در برخی از شب‌ها، به‌ویژه در ارتفاعات، خساراتی جدی به محصولات حساس وارد کرده است. محصولات گلخانه‌ای نیز از این وضعیت مستثنی نیستند، زیرا کاهش دما نیاز به تأمین گرما در گلخانه‌ها را افزایش داده و هزینه‌های تولید را به‌شدت بالا برده است.

محمد رضایی، کارشناس کشاورزی، معتقد است که سرمازدگی محصولات کشاورزی یکی از جدی‌ترین چالش‌هایی است که کشاورزان جنوب کرمان با آن مواجه هستند. او بر اهمیت اقدامات پیشگیرانه تأکید کرده و راهکارهایی عملی برای کاهش خسارت‌ها به خبرنگار مهر ارائه می‌دهد.

به گفته وی، استفاده از پوشش‌های محافظ مانند پلاستیک‌های شفاف می‌تواند تأثیر زیادی در حفظ دمای مناسب اطراف گیاهان داشته باشد.

وی با بیان اینکه این پوشش‌ها از ورود مستقیم سرما به محصولات جلوگیری کرده و باعث کاهش خطر یخ‌زدگی می‌شوند گفت: علاوه بر این آبیاری شبانه یکی دیگر از روش‌های مؤثر است که به گرم‌تر نگه داشتن خاک کمک می‌کند و این اقدام به‌ویژه برای محصولاتی که ریشه‌های حساسی دارند بسیار حیاتی است.

وی همچنین تأکید می‌کند که کشاورزان باید به سلامت تجهیزات گرمایشی در گلخانه‌ها توجه ویژه‌ای داشته باشند.

رضایی، با اشاره به اینکه سیستم‌های گرمایشی کارآمد می‌توانند دمای داخلی گلخانه را در سطح مطلوب نگه دارند و از آسیب دیدن محصولات گلخانه‌ای جلوگیری کنند افزود: برای باغات و مزارعی که در فضای باز قرار دارند، استفاده از بخاری‌های باغی یا روشن کردن آتش در اطراف مزارع به عنوان روش‌های جایگزین معرفی شده است.

اقدامات پیشگیرانه پیشنهادی

کارشناسان کشاورزی توصیه کرده‌اند که کشاورزان برای کاهش خسارت ناشی از سرما اقدامات استفاده از پوشش‌های پلاستیکی برای مزارع و محصولات حساس، تنظیم سیستم‌های گرمایشی در گلخانه‌ها و اطمینان از کارکرد آن‌ها، آبیاری شبانه برای جلوگیری از یخ‌زدگی ریشه‌ها، برداشت محصولات رسیده و انبار کردن آن‌ها در محیط‌های محافظت‌شده، لزوم حمایت بیمه‌های از کشاورزان را انجام دهند.

همچنین برای کاهش خسارت‌ها و حمایت از کشاورزان، دولت باید اقداماتی جدی در پیش گیرد که تأمین تسهیلات کم بهره برای کشاورزان، ارائه یارانه جهت خرید تجهیزات گرمایشی و پوشش‌های محافظ، و همچنین ارائه بیمه کشاورزی با پوشش کامل سرمازدگی، ازجمله اقدامات ضروری است.

اگرچه جنوب کرمان همواره به‌عنوان یکی از مناطق استراتژیک کشاورزی کشور شناخته می‌شود، تغییرات اقلیمی و حوادث طبیعی همچون سرمازدگی، ضرورت بازنگری در شیوه‌های کشت و مدیریت منابع را بیش از پیش نمایان می‌سازد. توسعه کشاورزی گلخانه‌ای با استفاده از فناوری‌های پیشرفته و ارائه آموزش‌های لازم به کشاورزان می‌تواند گامی مؤثر در مقابله با این بحران‌ها باشد.