امروزه دیگر زمان آن نیست که با هر شیوه‌ای کشاورزی کنیم

دکتر فرزاد مندنی، با بیان اینکه حدود ۸۰ درصد آب کشور در بخش کشاورزی مصرف می‌شود، اظهار کرد: همچون سایر نهاده‌ها، بهره‌وری آب هم در بخش کشاورزی ما پایین است.

وی گفت: برای ارتقاء بهره‌وری آب در بخش کشاورزی باید به دو موضوع توجه داشت. نخست آنکه نباید در همه اقلیم‌ها به یک شیوه کشاورزی کرد، بلکه باید متناسب با شرایط اقلیمی هر منطقه یک پتانسیل‌یابی انجام و الگوی کشت متناسب با هر منطقه یا پهنه بندی اقلیمی تعریف کنیم. یعنی باید مشخص کنیم در هر پهنه اقلیمی براساس پتانسیلی که دارد چه محصولی کشت شود که عملکرد بهتر و بالاتری داشته باشد.

مندنی ادامه داد: در کنار این موضوع باید به سمت اصلاح سیستم‌های آبیاری هم برویم. شیوه‌های سنتی آبیاری به مراتب بهره وری پایین‌تری از آبیاری با سیستم‌های تحت فشار دارند. ضمن اینکه در این شیوه‌ها هم بین آبیاری قطره‌ای و سایر روش‌ها تفاوت معناداری وجود دارد.

این استاد دانشگاه در ادامه در پاسخ به اینکه آیا در شرایط موجود کشت همه محصولات کشاورزی توجیه اقتصادی دارد، گفت: اگر از نگاه صرف اقتصادی به این موضوع نگاه کنیم، با توجه به شرایط فعلی بازار و افزایش قیمت محصولات کشاورزی تقریبا بیشتر محصولات سوددهی دارند، اما با نگاه اقتصاد اکولوژیک که در آن در نظر گرفته می‌شود برای درآمد ایجاد شده چقدر از منابع طبیعی هزینه شده، بسیاری از محصولات تولیدی ما سودآوری چندانی ندارند.

وی با بیان اینکه امروزه با تغییرات اقلیمی مواجه‌ایم، افزود: این تغییرات موجب کاهش نزولات جوی، افت سطح آب‌های زیرزمینی، گرمایش جهانی و… شده، لذا باید در تولیدات کشاورزی به سمتی برویم که بیشترین بهره وری را از آب داشته باشیم. امروزه دیگر زمان آن نیست که با هر شیوه‌ای کشاورزی کنیم، بلکه باید به سمتی برویم که بیشترین بهره‌وری را از منابع طبیعی خصوصا آب داشته باشیم.

مندنی با بیان اینکه باید به سمت اهداف کشاورزی پایدار برویم، گفت: باید نگاه بلندمدت داشته باشیم و از منابع بهترین استفاده را با نگاه به آینده ببریم. باید به فکر نسل‌های آینده هم باشیم، نه اینکه همه منابع موجود را با شیوه‌های کشاورزی رایج و غیراصولی از بین ببریم.

وی با بیان اینکه تحقق این امر – کشاورزی پایدار و سایر سیستم‌های اکولوژیک تولید غذا – یک زنجیره است که از مراکز علمی و تحقیقاتی شروع می‌شود، گفت: مراکز علمی ما باید روی این موضوعات کار کنند که در شرایط کنونی بهترین شیوه تولید چیست و چه محصولاتی باید به چه شیوه‌ای تولید شوند. در کنار این دولت باید این بستر را فراهم کند که نتایج این تحقیقات به کشاورزان برسد. متاسفانه اکنون این پل ارتباطی یا وجود ندارد و یا به خوبی کار نمی‌کند.

وی با بیان اینکه امروزه اصلی‌ترین چالش بشر تغییرات اقلیمی است، گفت: در این شرایط باید در همه مسائلی که از قبل داشته‌ایم یک بازنگری کلی کنیم و آنها را مطابق با شرایط کنونی به روز کنیم که در این بین مراکز دانشگاهی و علمی نقش و وظیفه مهمی دارند.